Zvinodiwa nemwana pakuronga kushanya: mwana wako anotaura rini?

Mwana muNetherlands haana zera raanoda kusarudza kuti ataure nyaya yake, asi kubva pamakore gumi nemaviri dare rinofanira kupa mwana mukana wekunzwikwa (art. 809 yeCode of Civil Procedure, Rv), uye kubva pazera iroro, kuramba kwakakomba kwakataurwa pakunzwikwa kwenyaya imhaka yepamutemo yekuramba kutaura nyaya yacho (art. 1:377a lid 3 yeCivil Code, BW). Vana vadiki vanogonawo kunzwikwa, uye vanogona kukumbira dare kuti risarudze roga. Muzviitiko zvese, kuda chinhu chimwe chete chiri mukati mezvakanakira mwana, zvichiyerwa zvichienderana nezera remwana, kukura kwake uye chero simba revabereki.

Chinyorwa chino chinotsanangura kuti chishuwo chemwana chine simba ripi repamutemo muchirongwa chekuonana, kuti dare rinozivisa sei chishuwo ichocho, uye kuti mubereki anogona kuita sei kana mwana akaramba kuonana kana kuti ari kutungamirirwa kuramba.

Mutemo: zvakanakira mwana ndizvo zvinonyanya kukosha

Chinyorwa 1:253a cheDutch Civil Code (BW) chinoti pakusarudza hurongwa hwekushanya, dare rinofanira kuita zvakanakira mwana . Izvi zvinoreva kuti dare haringoteveri zvinodiwa nevabereki asi rinofunga zvakanakira mwana.

Mutemo wekuDutch unopa mwana kodzero yakajeka yekutaura nevabereki vese pamwe nevamwe vavanoshamwaridzana navo. Dare rinogadza hurongwa hwekushanya kana vakumbira, uye zvakanakira mwana zviri pakati nepakati.

Zvinofadza mwana zvinosanganisira zvinhu zvakawanda:

• Kubatana kwemwana nevabereki vese;
• Zvido zvemwana, tichifunga nezvezera rake uye kukura kwake;
• Migumisiro yekuchinja kwehupenyu hwemwana;
• Kukwanisa kwevabereki kutarisira nekurera mwana.

Saka zvishuwo zvemwana zviri pachena chikamu chekuongorora, asi hazvisi izvo chete zvinotarisirwa. Dare Repamusorosoro rinosimbisa kuti zvakanakira mwana ndizvo zvinogara zvichisarudzwa, uye kuti kutaurirana kunogona kurambwa chete kana zvichikanganisa kukura kwemwana zvakanyanya kana kupesana nezvido zvikuru zvemwana, uye kuti kuramba kwemubereki anogara ikoko hakuna kukwana (ECLI:NL:HR:2014:91). Dare rinotarisirwawo kuedza zvechokwadi kutaurirana risati raramba.

Mafungiro emwana anoverengwa kubva pazera ripi?

Pamutemo, vana vezera ripi zvaro vanogona kunzwikwa nedare kana neChild Protection Board, uye mutemo hauisi zera rakaderera. Zvisinei, kukosha kwemaonero emwana kunoenderana nezera rake nekukura kwake.

Vana vadiki (makore 0-6)

Kune vana vadiki zvikuru, dare rinowanzo funga kuti havasati vakwanisa kupa pfungwa dzakanyatsofungwa nezvekushanyirwa. Saka zvavanoda hazviwanzo gadzirisa nyaya. Zvisinei, dare rinogona kufunga nezvehukama hwemwana nevabereki vese uye kuti mwana anogamuchira sei kushanyirwa.

Vana vane makore 6-12 makore

Kubva pamakore angangoita matanhatu, vana vanogona kutaura manzwiro avo nezvido zvavo. Dare richaongorora pfungwa iyi asi kwete nguva dzose seyakakosha.

Chikamu 809 Rv chinobvumira dare kupa mwana ari pasi pemakore gumi nemaviri mukana wekuzivisa maonero aro nenzira chero ipi zvayo iyo dare rinoona yakakodzera, semuenzaniso mukukurukurirana nemutongi kana kuburikidza nenyanzvi. Hapana chisungo chekuita izvi pazera iri, uye dare rinosarudza nyaya imwe neimwe kana zvichibatsira uye kana zvingaisa mwana pasi pekumanikidzwa.

Dare richaongorora zvakadzama kana mwana ari kutaura ega kana kuti mafungiro ake akakanganiswa zvakanyanya nemubereki waanogara naye. Kusawirirana kwekuvimbika kwakajairika pazera iri.

Vana vane makore gumi nemaviri zvichikwira

Kubva pamakore gumi nemaviri, mwana anofanira kupiwa mukana wekunzwikwa munyaya dzine chekuita naye (art. 809 Rv). Chisungo ndechekupa mukana, kwete kumanikidza mwana kuushandisa: mwana asingade kutaura chero chinhu akasununguka kuzviita, uye dare rinonyora kuti mukana wacho wakapihwa.

Chinyorwa 1:377a BW chinotaura kuti dare rinogona kuramba kodzero yekushanyirwa kana mwana ane makore gumi nemaviri zvichikwira akaratidza kusawirirana kukuru nekushanyirwa panguva yekunzwa kwavo nyaya.

Mafungiro emwana ane makore gumi nemaviri zvichikwira ane simba guru mukuita. Vatongi havadi kuisa hurongwa hwekushanya hunopesana zvachose nezvinodiwa nemwana mukuru.

Zvisinei, izvi hazvirevi kuti chishuwo chemwana ndicho chinogara chichichinja. Kunyangwe kune vechidiki, dare richaongorora kana paine pesvedzero, kusawirirana kwekuvimbika, kana manzwiro echinguvana.

Mwana wacho anonzwikwa sei?

Dare rinogona kusarudza mafungiro emwana nenzira dzakasiyana-siyana:

Kubvunzurudzwa kwevana nemutongi

Mutongi anogona kusarudza kunzwa mwana mubvunzurudzo yemwana. Izvi zvinowanzoitika munzvimbo isina kurongeka, vabereki vasipo. Hurukuro yacho inotarisa pakuongorora manzwiro emwana nezvido zvake, kwete pakubvunzurudzwa.

Pasi peChikamu 799a cheMutemo weMaitiro eVanhu, chikumbiro chinofanira kutaura kana chikumbiro chacho chakakurukurwa nemwana uye kuti chakakurukurwa sei nemwana uye kuti mhinduro yavo yaive yei.

Bhodhi reDziviriro yeVana

Dare rinogona kukumbira Bhodhi Rinodzivirira Vana (RvdK) kuti riite ongororo. RvdK inotaura nemwana, vabereki, uye kazhinji vamwe vakaita sechikoro, chiremba wevana, kana mhuri.

Pasi peChinyorwa 810 Code of Civil Procedure, Bhodhi reDziviriro yeVana rine basa rekupa mazano rakazvimirira. Dare rinoongorora zano iri asi harisungirwe naro. Dare rinoramba riri mutoro waro wesarudzo yekupedzisira.

Kana dare rikatsauka kubva pane zvataurwa neBhodhi, rine basa rakawedzerwa rekupa zvikonzero. Dare rinofanira kutaura zvakajeka uye zvakananga kuti sei risiri kutevedzera zvataurwa.

Kuongorora kwenyanzvi

Munyaya dzakaoma, dare rinogona kusarudza nyanzvi (yakadai senyanzvi yepfungwa kana mudzidzisi) kuti iongorore mwana. Izvi zvinonyanya kuitika kana paine kusava nechokwadi pamusoro pekuti mwana wacho akafurirwa here kana kuti panenge paine nyaya dzakakomba.

Mubereki anogonawo kukumbira kuongororwa kwenyanzvi kana zano reChild Protection Board risina kujeka kana kuti risina chikonzero chakakwana. Pasi peChikamu 810a cheMutemo weMaitiro eVanhu, dare rinofanira kubvumidza mubereki kutumira mushumo kubva kunyanzvi isina kugadzwa nedare.

Muchengeti akakosha

Muzvimwe zviitiko, dare rinogadza muchengeti akakosha. Uyu munhu akazvimiririra (kazhinji gweta kana mudzidzisi) anomiririra zvinodiwa nemwana munyaya yacho.

Muchengeti akakosha anogadzwa pasi peChinyorwa 1:250 BW kana paine kusawirirana pakati pevabereki (mumwe we) nemwana mudiki. Muchengeti anomiririra mwana mukati nekunze kwedare uye ane basa rekuferefeta zvido zvemwana zvechokwadi, zvaanoda uye zvaanofarira uye kuzivisa dare.

Dare rinogona kukumbira muchengeti kuti aongorore kana chido chemwana chakabva kumwana wacho kana kuti zvichida chakakonzerwa nekufurirwa (ECLI:NL:RBZWB:2025:9312; ECLI:NL:RBGEL:2025:10080).

Mwana anogona kuramba kushanyirwa here?

Muchidimbu, mwana haagoni kungoramba kusangana nemwana. Mutemo unofunga kuti kusangana nevabereki vese kunobatsira mwana, kunze kwekunge chimwe chezvikonzero zviri muchikamu 1:377a chivharo 3 BW chichishanda. Takatsanangura zvikonzero izvozvo zvakadzama munyaya yedu pamusoro pekuti zvirongwa zvekubatana nemwana zvinogona kudziviswa riini.

Ndezvipi zvinhu zvinokosha zvaunofarira? Funga nezve:

• Kushungurudzwa kwevana kana mhirizhonga yemumba;
• Kuregeredzwa zvakanyanya nemubereki anoshanyira mwana;
• Kushungurudzwa nemubereki ari kushanyira mwana;
• Mamiriro ezvinhu apo kushanyirwa kunokuvadza mwana zvakanyanya mupfungwa.

Mwana anogara achiratidza kuti kusangana nemubereki kunokuvadza haafanirwe kufuratirwa. Dare rinowanzo raira kuti pave nekuferefeta kwenyanzvi munyaya dzakadaro.

Kana kuferefeta uku kukaratidza kuti kuramba kwemwana ndekwechokwadi uye kwete mhedzisiro yekufurirwa, dare rinogona kusarudza kuganhurira kana kutomisa kushanya. Zvisinei, mukuita, izvi hazviwanzoitika.

Kupesvedzera kwevabereki: izvi zvinoonekwa sei?

Mutemo wenyaya unoratidza kuti simba revabereki rinowanzoonekwa kuburikidza nekuongororwa kwenyanzvi dzehunhu, kuferefeta kweBhodhi, kana muchengeti chaiye. Dare rinotsvaga zviratidzo zvakaita se:

• Kusawirirana kwekuvimbika;
• Kuvenga mubereki kamwe kamwe kana zvakanyanya pasina chikonzero chakajeka;
• Kusawirirana munhoroondo yemwana;
• Maitiro evabereki vese (ECLI:NL:GHARL:2025:7041; ECLI:NL:RBZWB:2025:5492).

Mubereki anogona kuratidza pesvedzero ne:

• Kuongororwa kwenyanzvi (semuenzaniso kuburikidza neChild Protection Board kana chiremba wepfungwa);
• Kutumira mishumo kana zvirevo kubva kumuchengeti akakosha;
• Kunyora nezvekuchinja kwemaitiro, kusawirirana kana matambudziko ekuvimbika mumwana;
• Kuratidza kuti manzwiro asina kunaka emwana kune mumwe mubereki haatsananguriki kubva pane zvakaitika kwaari asi ane chekuita nekusawirirana kuripo pakati pevabereki.

Dare Repamusorosoro rinosimbisa kuti kuramba chete kwemubereki ari kuchengeta mwana hakuna kukwana; zvinofanira kuratidzwa kuti mwana wacho ari pakati nepakati kana kuti ari kukuvara zvakanyanya nekuda kwekushanyirwa (ECLI:NL:HR:2014:91).

Mwana anogona here kumanikidza kushanyira mwana iye pachake?

Kwete nekuisa chikumbiro chayo, nekuti mwana mudiki haana simba rekutonga nyaya iyi. Nzira yacho ndeyekusarongeka muchikamu. 1:377g BW: mwana anogona kunyorera dare, uye kana dare rikagutsikana kuti mwana anoda izvi rinogona kusarudza hurongwa hwekutaurirana naro. Nyaya iyi yakavhurirwa vana vane makore gumi nemaviri zvichikwira uye vana vadiki vanogona kuongorora zvavanofarira, uye inoshanda: muna Mbudzi 2025 dare redunhu reGelderland rakaita chikumbiro chisina kurongeka chemwana ane makore gumi ekuberekwa ndokugadza muchengeti akakosha kuti aongorore zvainyatsodiwa nemwana (ECLI:NL:RBGEL:2025:10080).

Izvi zvinoreva kuti mwana anogara nemubereki mumwe anoda kubatana zvakanyanya nemumwe mubereki anogona kuzviendesa kudare. Muchokwadi, izvi hazviwanzoitika nekuti vana havawanzo kuziva nezve mukana uyu uye nekuti kutora danho rakadaro kunogona kuremedza pfungwa.

Muenzaniso ndewemwana anogara naamai vake anoda kuonana nababa vake zvakanyanya. Kana amai vakaramba kana kukanganisa izvi, mwana anogona kutanga nyaya yacho ega. Dare rinozoongorora zviri nani kumwana uye rinogona kuronga kuti mwana ashanyirwe, kunyangwe zvichipesana nezvinodiwa nemubereki ari kuchengeta mwana.

Kuwanikwa kwemushumo weBhodhi reDziviriro yeVana

Pasi peChikamu 811 cheMutemo weMaitiro eVanhu, vabereki, vachengeti, vachengeti nevana vane makore gumi nemaviri zvichikwira vane kodzero yekuongorora nekugamuchira kopi yezano rakazara kubva kuBhodhi reKudzivirira Vana.

Dare rinogona kuderedza kodzero iyi kana kufarira kuremekedza zvakavanzika kana kudzivirira kukuvadzwa kusingaenzaniswi kune vamwe kuchikunda. Muchokwadi, dare rinogona kubvisa ruzivo rwakakosha (sekunge kwemwana) kubva mumushumo risati rapa mubereki.

Zano rinogona kupikiswa mukati menyaya: mubereki anogona kupa zvikonzero zvakasimba pamusoro pezviri mumushumo uye kukumbira dare kuti riongorore zvimwe kana kuti ripihwe mushumo wenyanzvi. Kukwidza nyaya kwakasiyana pamusoro pechisarudzo chemutemo chekuganhurira mukana wekuwana faira kazhinji hakugadzirwe; pfungwa yacho inofanira kutaurwa mukukwidza nyaya pamusoro pechisarudzo chekupedzisira.

Ko kana mwana akaramba kushanyirwa?

Dzimwe nguva mwana anoramba kushanyirwa. Izvi zvinogona kubva pakusanzwa kuda kushanyirwa kusvika pakuramba zvachose uye kutsamwa kukuru kana achibatwa nemubereki ari kushanyira.

Mumamiriro ezvinhu akadaro, zvakakosha kuongorora kuti kuramba kwacho kunobva kupi:

• Mwana wacho akakanganiswa here nemubereki anomuchengeta?
• Pane kusawirirana kwekuvimbika here?
• Mwana ane chikonzero chechokwadi uye chine humbowo here chekusada kushanyirwa?
• Pane matambudziko akakomba here (kushungurudzwa, kushaya hanya)?

Kana kuramba kwacho kukaratidza kuti ndekwechokwadi uye kuchibva pakutya kwechokwadi kana kuti pane zvakaitika zvisina kunaka, dare rinogona kusarudza kugadzirisa kushanya. Izvi zvinogona kureva kushanya kwenguva pfupi, kuderedzwa kwehuwandu hwenguva, kana kumbomiswa kwenguva pfupi kwekushanya.

Kana, kune rumwe rutivi, zvichiita sekuti mwana ari kutungamirirwa, dare rinogona kuita zvinhu zvakasimba. Muzviitiko zvakanyanya zvinogona kutungamira kuchinjwa kweimba huru yemwana, kana kuti kubatanidzwa kwevana kutonga kuburikidza nemurairo wekutarisira mhuri; tinokurukura kuwedzera ikoko munyaya yedu pamusoro pekuti kurambana kune gakava guru kunova nyaya yedare revana.

Mazano anoshanda kuvabereki

Semubereki, unogona kuita zvinotevera zviri nani:

• Teerera mwana wako, asi usamuremedza nesarudzo. Usati: 'Unogona kusarudza waunoda kugara naye' kana kuti 'Unoda zvechokwadi kuenda kuna baba/amai here?'
• Usataure zvakaipa nezvemumwe mubereki mwana aripo. Izvi zvinowedzera kusawirirana pakati pekuvimbika.
• Kurudzirai kushanya, kunyangwe muine kusawirirana nemumwe mubereki. Kushanya kunoreva hukama huripo pakati pemwana nemumwe mubereki, kwete hukama hwenyu nemubereki iyeye.
• Kana mwana wako akaratidza kuti haanzwi zvakanaka nemumwe mubereki, tora izvi zvakakomba asi usakurumidza kutanga kupopotedzana. Kutanga edza kukurukura nemumwe mubereki.
• Tsvaga rubatsiro rwenyanzvi kana ruchidiwa: murevereri, mushandi wevechidiki kana nyanzvi yezvemhuri. Kunyora urongwa hwacho zvakajeka mu chirongwa chekurera vana zvinodzivirira nharo dzakawanda dzinozotevera.
• Kana mwana wako aine makore gumi nemaviri zvichikwira uye achiratidza pachena kuti anoda kunzwiwa, remekedza izvi. Mwana ane kodzero yepamutemo yekutaura zvaanofunga.

Zvinodiwa nemwana zvinorema zvakadii

Zvido zvemwana zvine basa guru mukugadzira hurongwa hwekushanya asi hazvisirizvo chete zvinotarisirwa. Dare rinoongorora zvido zvemwana muongororo yese, richitarisawo zera remwana, kukura kwake, uye simba rake.

Vana vane makore gumi nemaviri zvichikwira vanofanira kupihwa mukana wekunzwikwa, uye vanogona kukumbira dare kuburikidza nenzira isina kurongeka. 1:377g BW kuti vatarise hurongwa hwekuonana zvachose. Zvisinei, dare rinogara richiongorora kana zvido zvemwana zvichienderana nezvinodiwa nemwana kwenguva refu.

Mumutemo, zvinodiwa nemwana zvinonyatsoongororwa asi hazvingoerekana zvasarudzwa. Zvinhu zvakaita sezera, kusawirirana pakuvimbika, simba revabereki uye manzwiro emwana zvine basa guru.

Kune vabereki zvakakosha kutora pfungwa dzemwana zvakakomba uku vachiziva kuti mwana haafanirwe kumanikidzwa kutakura mutoro wesarudzo yakakura kudai. Law & More inopa mazano kuvabereki nezvehurongwa hwekuonana, pazvikumbiro zvekunzwa mwana kana kugadza muchengeti akakosha, uye pazviitiko apo chishuwo chemwana chinopokana. Kana kuonana kwacho kwakundikana, kana kuti uri kuudzwa kuti mwana wako haachadi kukuona, taura nesu kuti tikurukure zvichatariswa nedare.

Inowanzo bvunzwa mibvunzo (FAQ)