Mumutemo wemhosva dzechiDutch, tsanangudzo shoma dzine simba guru pamusoro pekutongwa uye migumisiro yepamutemo se "zwaar lichamelijk letsel" kana kukuvara kwakanyanya mumuviri. Musiyano uripo pakati pekurwisa kuri nyore (kukanganisa) nekurova kwakanyanya (zware mishandeling) unowanzoenderana nekuti dare rinofananidza sei kukuvara kunokonzerwa nako. Kufanirwa uku hakusi kungotaura chete; kunochinja zvakanyanya nzira yepamutemo yenyaya, zvichiwedzera zvakanyanya mukana wekupinda mujeri uye kuchinja mutoro weuchapupu hunodiwa kubva kumatare. Kune nyanzvi dzemutemo, vanopomerwa mhosva, uye vanobatwa, kunzwisisa pfungwa iyi yemutemo kwakakosha pakufamba nematambudziko ehurongwa hwematare edzimhosva hwechiDutch.
Kuziva kana kukuvara kuchinzi "kwakakomba" hakuwanzo nyore. Kunyange zvazvo Dutch Penal Code ichipa hwaro, inosiya nzvimbo yakakura yekududzira dare. Kusarudza uku kunobvumira mutemo kuti ienderane nemamiriro ezvinhu chaiwo ekurapa nemamiriro ezvinhu chaiwo, asi zvakare inounza kuoma kwakawanda kunoda kuongororwa kwemutemo kwakanyatsonaka. Chinyorwa chino chinopa kuongororwa kwakazara kwehurongwa hwemutemo hwakapoteredza kukuvara kwakanyanya kwemuviri, kufambira mberi kwemutemo weDare Repamusorosoro (Hoge Raad), uye basa rakakosha rehumbowo hwekurapa mumatare aya.
Hurongwa hweMutemo: Chinyorwa 82 neChinyorwa 302 Sr
Hwaro hwepamutemo hwekunzwisisa kukuvara kwakanyanya mumuviri hunowanikwa muChikamu 82 cheDutch Penal Code (Wetboek van Strafrecht kana Sr). Chinyorwa chino chinoedza kutsanangura pfungwa iyi, asi chinoita izvi nenzira isinganyatso tsanangura. Sekureva kweChikamu 82 Sr, kukuvara kwakanyanya mumuviri kunosanganisira kurwara kusingasiyi mukana wekupora zvachose, kutadza kuita mabasa epamutemo kana ehunyanzvi, kurasikirwa kana kufa kwemwana ari mudumbu, uye kukanganiswa kwepfungwa kwakagara kwenguva inopfuura mavhiki mana.
Zvakakosha kunzwisisa kuti Chikamu 82 Sr hachipi tsananguro yakavharwa. Dare reparamende rakaronga kupa mienzaniso yekukuvara kunofanira kugara kuchionekwa sekwakakomba, asi havana kuronga kuganhurira matare edzimhosva kune zviitiko izvi chete. Maitiro aya akasununguka akakosha pakushandisa mutemo uyu. mutemo kumhosva dzakadai seArticle 302 Sr, iyo inoita kuti "kurwara zvisina kunaka" kuve mhosva. Pasi peArticle 302 Sr, munhu anokuvadza mumwe munhu zvakanyanya nemaune anotarisana nezvirango zvakaoma kupfuura uyo anopomerwa mhosva yekurova zviri nyore. Nekuda kweizvozvo, kududzirwa kweArticle 82 Sr kunova poindi yekutonga mhosva yacho.
Dare redzimhosva rakajekesa kuti mienzaniso yakanyorwa muChikamu 82 Sr inotsanangura pane kudzvinyirira. Izvi zvinoreva kuti kukuvara kusina kutaurwa zvakajeka muchinyorwa ichi kunogona kuverengerwa sekukuvara kwakakomba mumuviri kana chokwadi nemamiriro ezvinhu achida. Dare Repamusorosoro ragara richiti mutongi ane simba rekuisa mamwe marudzi ekukuvara se "akakomba," chero bedzi kupatsanurwa kwakadaro kuchienderana nekutaura kwakajairika uye kunzwisisa kwese kwezvinoumba kukuvara kwakakomba mumuviri.
Kuongororwa Kwekukuvara Kwemuviri Pakutongwa
Sezvo Chikamu 82 Sr chisiri chekutarisa, matare akagadzira nzira dzekutarisa kana kukuvara kwemuviri kuchipfuura muganho we "zwaar lichamelijk letsel." Hoge Raad yakaratidza kuti vatongi vanofanirwa kutarisa mamiriro chaiwo enyaya yacho, vachinyanya kutarisa rudzi rwekukuvara, kukosha uye kuoma kwekupindira kwechiremba, uye mikana yekupora. Kuongorora uku kwechokwadi kunobvumira dare kusiyanisa pakati pekukuvara kunorwadza kana kunoremadza kwenguva pfupi uye uko kunokanganisa zvakanyanya kuvimbika kwemuviri.
Mutongo weDare Repamusorosoro muna ECLI:NL:HR:2018:1051 inobatsira pakunzwisisa simba iri rekusarudza. Mumutongo uyu, Dare rakasimbisazve kuti kunyange zvazvo Chikamu 82 Sr chichipa gwara, mutongi akasununguka kutaura kuti kukuvara kwakakomba zvichibva pamufananidzo wezvekurapa. Zvisinei, rusununguko urwu haruna muganho; mutongi anofanira kukurudzira chisarudzo chake zvakakwana, kunyanya kana kukuvara kusingapindi mumienzaniso yepamutemo. Muedzo unowanzo ratidza kana kukuvara kwacho kwakakura zvakakwana maererano nemhedzisiro yekurapa uye nguva yekupora kuti zvinzi "kwakakomba" mukutaura kwakajairika.
Kushandiswa kwezviyero izvi kunogona kuonekwa muzviitiko zvine chekuita nekutyoka kwemapfupa. Kutyoka kuri nyore kunoporesa nekuisa chisimbiso kungasanzi kukuvara kwakakomba mumuviri. Zvisinei, mutemo unoratidza mhedzisiro yakasiyana kana kuvhiyiwa kuchidikanwa. Sezvinoratidzwa mu ECLI:NL:HR:2022:571, kutyoka kunodiwa kupindira kwekuvhiyiwa kwehuremu hwakati kunowanzoonekwa sekukuvara kwakakomba mumuviri. Munyaya iyi, kupinda kwekurapa kunoshanda senzira yekuratidza kuoma kwekukuvara pachako. Kana munhu akakuvara achida kuvhiyiwa, maplate, kana sikuruu kugadzirisa shaya yakatyoka kana gumbo, dare rinogona kugamuchira chitupa chekukuvara kwakakomba, richisiyanisa nekutyoka "kuri nyore" kunopora zvakasikwa.
Uyezve, kurasikirwa nekushanda kunoita basa guru mukuongorora uku. Kukuvara kunokonzera kurasikirwa nepfungwa, sekunzwa kana kuona, kana kukonzera kuremara kwechigarire kana kuoma mitezo, kunowanzo gamuchirwa sekwakakomba. Mitemo yemazuva ano, yakadai se ECLI:NL:HR:2025:1493, inosimbisa kuti kurasikirwa zvachose kwekushandiswa kwenhengo yekunzwa kunoreva kukuvara kwakanyanya mumuviri. Muzviitiko zvakadaro, kugara kwenguva refu kwekukuvara kwacho kunorema zvakanyanya muongororo yedare, zvichienderana nechikamu chiri muChikamu 82 Sr maererano nekurwara kusina tarisiro yekupora zvachose.
Kukuvadzwa Kwepfungwa Mumutemo Wemhosva
Tsanangudzo yekukuvara kwakanyanya mumuviri haingogumiri pakukuvara kwemuviri chete; inowedzerawo kuhutano hwepfungwa. Zvisinei, chiyero chekuratidza kuti "psychisch letsel strafrecht" (kukuvara kwepfungwa mumutemo wemhosva) chakakwirira zvakanyanya uye chakanyatsotsanangurwa kupfuura kukuvara kwemuviri. Chinyorwa 82, ndima 4 Sr inotaura zvakananga nezve "kukanganiswa kwehunyanzvi hwepfungwa kwagara kwenguva inopfuura mavhiki mana." Chinodiwa ichi chemutemo chinoita kuti pave nechipingamupinyi chakasimba chenguva uye chehunhu hwemuchuchisi.
Dare Repamusorosoro ratora dudziro inorambidza panyaya yekukuvara kwepfungwa. Sezvinoratidzwa mumutongo unokosha ECLI:NL:HR:2013:BX9407, manzwiro ekurwadziwa, kuzvidya mwoyo, kana kurwadziwa kwepfungwa, zvisinei nekuti kwakanyanya sei, hazvingonzi kukuvara kwakakomba mumuviri. Mutemo unoda kuti pave nekuongorora kwakanangana nekukanganiswa kwepfungwa. Izvi zvinowanzoreva chirwere chepfungwa chinozivikanwa, chakadai sePost-Traumatic Stress Disorder (PTSD), chinokanganisa zvakanyanya mashandiro emunhu anenge abatwa.
Chinokosha ndechekuti, "muganho wemavhiki mana" muganho wakaoma wepamutemo. Kukanganiswa kunogadziriswa mukati memavhiki mashoma, kana kuti kushushikana kwenguva pfupi, hakuzokwani kuti munhu apiwe mutongo pasi peChinyorwa 302 Sr nezvekukuvara kwepfungwa. Muchuchisi anofanira kuratidza kuti kukanganiswa kwepfungwa kwacho kwakanga kusina kungove kwakanyanya chete asiwo kwenguva refu. Musiyano uyu unodzivirira vapomerwi kubva mukubatwa nemhosva yekurohwa kwakanyanya zvichibva pamanzwiro emunhu anenge abatwa, zvichiita kuti pave nechirwere chinoratidza kuti chiripo.
Basa Rinokosha reUchapupu hweKurapa
Zvichienderana nekuoma kwekutaura nezvekukuvara kwakakomba, basa reuchapupu hwechiremba mumatare aya harigone kuwedzeredzwa. Vatongi inyanzvi dzemutemo, kwete nyanzvi dzezvekurapa, saka vanovimba zvakanyanya nemishumo yenyanzvi kuti vagadzire mishumo yavo. Pasi peChikamu 338 cheDutch Code of Criminal Procedure (Sv), mutongi anogona chete kupa mhosva kana akagutsikana nemhosva yemupomerwi kuburikidza nenzira dzepamutemo dzeumboo. Muzviitiko zvekurohwa kwakakomba, mishumo yezvekurapa ndiyo nzira huru yekusimbisa chokwadi chekukuvara.
"Geneeskundige Verklaring" (chirevo chekurapa) kana mushumo wezvekuferefeta zvinowanzo tsanangura rudzi rwekukuvara, kurapwa kunodiwa, uye fungidziro yekufanotaura. Pasina gwaro iri rechokwadi, kuratidza kukuvara kwakanyanya mumuviri kwakaoma zvikuru. Kupomerwa mhosva (Public Prosecution Service) kune mutoro wekupa humbowo uhwu. Kana gwaro racho riine chete chirevo chemunhu akabatwa nezvekurwadziwa kwake kana kutambura pasina ruzivo rwechiremba rwakasimba, dare rinogona kuona zvisingaite kuti kukuvara kwacho kuve "kwakakomba" zviri pamutemo.
Kuvimba uku neruzivo rwezvekurapa kwakanyanya muzviitiko zvine chekuita nekukuvara kwepfungwa. Sezvinoratidzwa mumutemo wakasimba, kuvapo kwedambudziko repfungwa kunofanira kusimbiswa zvichienderana nezvinodiwa nemutemo. Izvi zvinoda mushumo kubva kuna chiremba wepfungwa ane hunyanzvi kana chiremba wepfungwa. Tsamba yechiremba inotaura nezve "kushushikana" haiwanzo kukwana kuti isvike padanho repamusoro rakatarwa neChikamu 82 Sr. Dziviriro inowanzo tarisa pahunhu uye kusimba kwemishumo iyi, ichiziva kuti mukaha muhumbowo hwekurapa unogona kutungamira kudzikiswa kwemari.
Maitiro Ekudzivirira uye Mutoro Wehumbowo
Kune vanomudzivirira, hunhu hwekukuvara uku inhandare huru yehondo. Kana gweta rikakwanisa kutaura kuti kukuvara uku hakusviki padanho repamutemo rekuti "zwaar lichamelijk letsel," mhosva yekurova zvakanyanya (Article 302 Sr) haigone kumira. Mupomerwi anogona kuramba akawanikwa aine mhosva yekurova (Article 300 Sr), asi mukana wekupa mutongo wakaderera zvakanyanya.
Nzira yekudzivirira yakafanana inosanganisira kupikisa "kukosha" kwekupindira kwechiremba kana "kugara kwenguva refu" kwekukuvara. Semuenzaniso, nezvemhino yakatyoka kana shaya, dziviriro inogona kutaura kuti kunyange zvazvo kukuvara kwacho kwairwadza, kwaisada kuvhiyiwa kwakakosha uye kwakaporeswa pasina matambudziko anogara kwenguva refu, ichitaura nezvemutemo wenyaya apo kukuvara kwakafanana kwakaonekwa kusina kukwana kuArticle 302 Sr.
Uyezve, maererano nekukuvara kwepfungwa, varwiri vedziviriro vachaongorora kana nguva yemavhiki mana yakaratidzwa zvakajeka. Vanogona kutaura kuti zviratidzo zvemunhu akabatwa, kunyange zvazvo zvichisuwisa, zvinoumba kugadzirisa manzwiro echiitiko chinorwadza kwete kukanganiswa kwepfungwa. Kana pasina mushumo wakakwana wenyanzvi unosimbisa kuongororwa uye nguva yacho, varwiri vedziviriro vanogona kutaura kuti asunungurwe pamhosva huru yekurova zvakanyanya nekuda kwekushaikwa kwehumbowo hwepamutemo.
Migumisiro Inoshanda Kune Vakatambudzwa Nevanopomerwa
Musiyano uripo pakati pekukuvara kwakakomba nekusava kwakakomba une zvakunoreva zvikuru kune vese vari mumhosva. Kune mupomerwi, musiyano uripo pakati pemhosva ine mutongo wemakore matatu kana mana (kurwisa kuri nyore) kana makore masere kana kupfuura (kurwisa kwakakomba), zvichienderana nemamiriro ezvinhu akaipisisa. Kuwanikwa nemhosva yekukonzera kukuvara kwakakomba mumuviri kunogumawo nenhoroondo yemhosva yakakomba, ichikanganisa mikana yebasa remangwana uye chinzvimbo munharaunda.
Kune munhu akabatwa, kutsanangurwa kwekukuvara kwacho kunokanganisa chinzvimbo chake mukutongwa kwemhosva, kunyanya maererano nezvikumbiro zvekuripwa. Kuratidza kukuvara kwakakomba mumuviri kunowanzo simbisa kuoma kwekutambudzika kwake uye kunogona kusimbisa zvikumbiro zvepamusoro zvekurwadziwa nekutambura (smartengeld). Zvinosimbisawo kukomba kwemhosva, iyo inogona kuva chinhu chakakosha chekuzivikanwa nekururamisira kune munhu akabatwa. Zvisinei, vanhu vakabatwa vanofanira kuziva kuti mutoro uri pamhosva yekusimbisa kukuvara uku; ruzivo rwemunhu oga haruna kukwana kune zvinodiwa zvakasimba zvemutemo wemhosva.
mhedziso
Pfungwa ye "zwaar lichamelijk letsel" chinhu chinoshanduka uye chinoenderana nechokwadi chemutemo wemhosva wekuDutch. Kunyange zvazvo Chikamu 82 Sr chichipa mapfupa emutemo, muviri wemutemo unosimbiswa nesimba rekutonga redare nemamiriro ezvinhu chaiwo enyaya yega yega. Dare Repamusorosoro rakajekesa kuti kunyange zvazvo tsananguro yacho yakavhurika, haisi isina muganhu. Inoda kuoma kunooneka—kunoonekwa mukudiwa kwekuvhiyiwa, kurasikirwa nekushanda, kana kukanganiswa kwepfungwa kwenguva refu—kuti ipfuure mwero wepamutemo.
Kune magweta, chidzidzo chikuru ndechekukosha kwekutsigira zvakasimba zvokurapa. Kungave kupomera kana kudzivirira, mhedzisiro inowanzoenderana nekukwanisa kushandura chokwadi chekurapa kuita zvinodiwa nemutemo zvakatarwa neDare Repamusorosoro. Sezvo sainzi yezvekurapa ichichinja uye mitemo yemagariro ichichinja, kududzirwa kwekukuvara kwakakomba kungangoramba kuchikura, asi chinodiwa chikuru chekusava nemhosva kwakajeka uye kunoratidzwa kunoramba kuri musimboti wedzidziso iyi yepamutemo.
Mibvunzo Inonyanya Kubvunzwa
Mishumo yezvekurapa inoita basa rei mukuratidza kukuvara kwakanyanya mumuviri?
Mishumo yezvekurapa inokosha. Mutongi haagone kuona kuoma kwekukuvara zvichibva pane zvakaonekwa nemunhuwo zvake kana uchapupu hwemunhu akabatwa. Ruzivo rwekurapa rwakanangana nerudzi rwekukuvara, kudiwa kwekuvhiyiwa, uye fungidziro yekupora zvinodikanwa kuti kukuvara kuve "kwakakomba" pasi peChikamu 82 Sr.
Mupomerwi anogona kutaura here kuti kukuvara kwacho kwakanga kusina "kukomba" kudzivirira mutongo unorema?
Ehe, iyi inzira yekudzivirira yakajairika uye inoshanda. Kana dziviriro ikagona kuratidza kuti kukuvara hakusviki pamitemo yepamutemo ye "kukuvara kwakanyanya kwemuviri" - semuenzaniso, nekuti kwakapora nekukurumidza pasina kuvhiyiwa kwakaoma - dare rinogona kusunungura mupomerwi nemhosva yekurova kwakanyanya (Chikamu 302 Sr) uye kumupa mhosva yekurova kudiki.
Kukuvadzwa kwepfungwa kunoonekwa sekukuvara kwemuviri kwakakomba here?
Ehe, asi chete kana paine mamiriro akaomarara. Sekureva kweChinyorwa 82 Sr neSupreme Court jurisprudence (yakadai seECLI:NL:HR:2013:BX9407), kukuvara kwepfungwa kunokodzera chete kana kuchisanganisira kukanganiswa kwepfungwa kwenguva inopfuura mavhiki mana. Izvi zvinofanirwa kuongororwa nenyanzvi; kushushikana kwenguva pfupi kana kushungurudzika kwepfungwa hazvina kukwana.
Pfupa rakatyoka rinogara richionekwa sekukuvara kwakanyanya mumuviri here?
Kwete nguva dzose. Kunyange zvazvo kutyoka kwakawanda kuchionekwa sekwakakomba, kunyanya uko kunoda kuvhiyiwa kana kuti kunokonzera kurasikirwa nekushanda kwenguva refu, kutyoka kuri nyore kunopora pasina kupindira kwakakosha kwechiremba kunogona kusasvika padanho repamusoro. Dare rinoongorora izvi zvichienderana nemamiriro ezvinhu (ECLI:NL:HR:2022:571).
