Nepo mutoro wevatungamiriri vekambani muNetherlands uchikurukurwa nezvawo, mutoro wevanemasheya kazhinji unogashira kushomeka. Nekudaro, vagovani vanogona zvechokwadi kubatwa nemhosva yezvavakaita mukati mekambani pasi pemutemo weDutch. Mhosva yemunhu yakadai inogona kuve nemhedzisiro yakakosha kuhupenyu hwakavanzika hwemugovani. Iyo Dutch system inopa dziviriro yakasimba kune vagovani kubva pachikwereti chemunhu chezvikwereti zvekambani, asi kudzivirira uku hakuna mhedziso. Naizvozvo, zvakakosha kuti unzwisise njodzi dzine chekuita nechikwereti chevagovani muNetherlands, kunyanya sezvo zvine chekuita nemutemo uye nemari mabasa evagovani.
Nheyo yakakosha yeDutch corporate mutemo ndezvekuti vagoveri mukambani yakazvimirira vanowanzonakidzwa nechikwereti chakaganhurirwa, zvichireva kuti ivo havasi ivo vane mhosva yezvikwereti zvekambani kupfuura mari yavo. Iyi mitemo inoshanda kunyanya kune vagovani mukambani yakazvimirira, uko sangano repamutemo rinoshanda rakazvimiririra mukutengeserana kwemutemo uye zvisungo zvechikwereti.
Ichi chinyorwa chinoongorora mamiriro akasiyana siyana ayo vanogova muNetherlands vanogona kubatwa nemhosva.
Nhanganyaya kuMutemo weDutch
Mutemo wechiDutch unopa hwaro hwemabatiro anoita makambani muNetherlands, kunyanya kana zvasvika kune mutoro wega wevatungamiriri nevanogovana. The Dutch Civil Code inotaura mutemo wepamutemo unobata kodzero nezvisungo zvevose vanobatanidzwa mukambani, kusanganisira vatungamiri, vagoveri, uye vanokwereta. Iyi mitemo yakazara yemitemo inovimbisa kuti makambani anoita mukati memiganhu yemutemo uye kuti zvido zvevose vane chekuita zvinodzivirirwa. Kunzwisisa Dutch Civil Code uye zvigadziro zvayo zvakakosha kune chero munhu anobatanidzwa mumakambani echiDutch, sezvo inotsanangura mamiriro ezvinhu ayo vanhu vanogona kutongerwa mhosva yekambani. Nekutevedzera mutemo weDutch, makambani nevamiriri vawo vanogona kuderedza njodzi dzepamutemo uye kuona kuteedzera zvisungo zvavo pasi pemutemo wehurumende.
Maumbirwo Emakambani
Chimiro chekambani chekambani yeDutch chakagadzirirwa kukurudzira hutongi hunobudirira uye kuzvidavirira kwakajeka. Pasi pemutemo wekambani yeDutch, masangano makuru mukati mekambani anowanzo sanganisira bhodhi revatungamiriri, bhodhi revatariri, uye vagovani. Bhodhi revatungamiriri vane basa rekutarisa zviitiko zvezuva nezuva zvekambani, kuita sarudzo dzekushanda, uye kumiririra kambani kunze. Dare revatariri, kana riripo, rinotarisa zviito zvevatungamiri uye rinoona kuti kambani inotungamirirwa maererano nemutemo uye zvakanakisisa zvekambani. Zvichakadaro, vagovani vanoita basa rakakosha mukuita sarudzo nekushandisa kodzero dzavo dzekuvhota pazvinhu zvakakosha zvakaita sekugadzwa nekudzingwa basa kwevatungamiriri. Mutemo wekambani yeDutch unotsanangura zvakajeka mabasa uye mabasa echimwe nechimwe chezvikamu izvi, kuve nechokwadi chekuti kambani inoshanda nemazvo uye kuti zvido zvemapato ese zvakachengetedzwa.
1. Zvisungo zveVabati
Muridzi ane zvikamu musangano repamutemo. Pasi peDutch Civil Code, sangano repamutemo rinobatwa zvakafanana nemunhu wepanyama maererano nekodzero dzepfuma. Izvi zvinoreva kuti sangano repamutemo rinogona kubata kodzero nezvisungo uye rinogona kuita zviitiko zvepamutemo zvakaita sekutora zvivakwa, kupinda makondirakiti, kana kutanga mhosva. Sezvo sangano repamutemo riripo pabepa chete, rinofanirwa kumiririrwa nevanhu chaivo, vanova director(s). Kazhinji, sangano remutemo rinosungirwa kukanganisa kupi zvako kunobva muzviito zvaro, asi vatungamiri vanogona dzimwe nguva kubatwa nemhosva pasi pemitemo yevadhairekita. Nheyo yechikwereti chishoma, apo mubatanidzwa unobatwa sesangano repamutemo rakasiyana kubva kune varidzi varo, chinhu chakajairika chemutemo wekambani mune dzimwe nyika zhinji, sedziya dzine makambani akafanana seUnited States neUnited Kingdom.
Izvi zvinomutsa mubvunzo: vagovani vanogona kubatwa nemhosva yezviito zvavo zvine chekuita nesangano repamutemo? Kuti uone masheya emugodhi, zvinodikanwa kumisa zvisungo zvavo. Tinogona kusiyanisa marudzi matatu ezvisungo zvakanangana nevanogovana: zvisungo zvepamutemo, zvisungo zvinobva muzvinyorwa zvekubatanidzwa, uye zvisungo zvinobva muchibvumirano chevagovani. Kunyanya, vagovanisi vanogona kunge vari pasi pezvimwe zvisungo sezvakatsanangurwa muzvinyorwa zvekubatanidzwa, senge zvinodiwa kune vanogovana, mamiriro ekuchinjisa migove, uye zvikwereti zvingangoitika. Vagovani vanoonekwa sevakagamuchira zvisungo izvi kana vazvibvumira.
Hukuru hwemashareholder liability kazhinji hunogumira kumari inoiswa muzvikamu zvavo.
1.1 Zvemutemo Zvisungo zveVabati
Maererano neDutch Civil Code, vagoveri vane chisungo chimwe chete chakakosha: kubhadhara kambani kune zvikamu zvavanowana. Chisungo ichi chakanyorwa muChinyorwa 2:191 cheDutch Civil Code uye chinomiririra chisungo chemutemo chega chevagovani. Kana mugoveri akatadza kuita muripo unodiwa pamigove yavo, vanozobatwa nemhosva. Nekudaro, Chinyorwa 2:191 inobvumirawo zvinyorwa zvekubatanidzwa kuti zvitaure kuti migove haifanire kubhadharwa zvizere nekukasira:
Pakunyoreswa kwegove, mari yayo yezita inofanira kubhadharwa kukambani. Zvinyorwa zvekubatanidzwa zvinogona kutaura kuti mari yezita, kana chikamu chayo, inobhadharwa chete mushure meimwe nguva kana pakadaidzwa nekambani kubhadhara.
Pamusoro pezvisungo zvemari izvi, chikamu chega chega chinowanzoita vhoti imwe chete mumusangano mukuru, zvichiratidza musimboti wekodzero dzekuvhota dzevane mugove.
Kana gadziriro yakadai ichisanganisirwa muzvinyorwa zvekubatanidzwa, dziviriro iripo kune vechitatu mapato muchiitiko chekubhuroka. Kana kambani ikanzi haina mari uye migove ikaramba isina kubhadharwa — kungave nekuda kwechirevo chakadaro kana neimwe nzira — mutarisiri akagadzwa wekubhuroka anopihwa simba rekuda kubhadharwa kuzere kubva kune vanogovana. Izvi zvakatemwa muChinyorwa 2:193 cheDutch Civil Code:
Muchengeti wekambani ane mvumo yekufona uye kuunganidza zvese zvakasara zvekubhadhara zvine chekuita nemasheya, zvisinei nechero zvipi zviri muzvinyorwa zvekubatanidzwa kana Chinyorwa 2:191.
Izvi zvisungo zviri pamutemo zvinoreva kuti vagovanisi vanowanzosungirwa kusvika pahuwandu hwezvikamu zvavo. Havagoni kupiwa mhosva yezviito zvekambani. Iyi nheyo inosimbiswa neZvinyorwa 2:64 uye 2:175 yeDutch Civil Code:
Muridzi wemasheya haasungirwe kuita zviito zvakaitwa muzita rekambani uye haasungirwe kupa kune yakarasikirwa nekambani kupfuura iyo yakabhadharwa kana kukweretwa pamasheya avo.
1.2 Zvisungo Zvinobva muZvinyorwa zveKubatanidzwa
Kupfuura chisungo chepamutemo chekubhadhara masheya, zvisungo zvevagovani zvinogonawo kutaurwa muzvinyorwa zvekubatanidzwa. Chinyorwa 2:192, ndima 1 yeDutch Civil Code inopa:
Izvo zvinyorwa zvekubatanidzwa zvinogona, zvine ruremekedzo kune ese masheya kana mamwe marudzi emagove:
Batanidza zvisungo kune kugovaniswa kunofanirwa kuitwa kune kambani, mapato matatu, kana pakati pevagovani;
Kuisa zvinodiwa pa shareholder;
Sarudza kuti mugovanisi anofanira kuendesa migove kana kupa kuendesa migove mumamiriro ezvinhu akati.
Izvi zvisungo zvinogona kuwedzera chikwereti chevanemasheya, semuenzaniso nekuita kuti vagovani vatore chikwereti chezvikwereti zvekambani kana kumisa mamiriro emari. Nekudaro, zvisungo zvakadaro hazvigone kuiswa zvichipesana nekuda kwemugovani, sezvakataurwa Article 2:192, ndima 1:
Chisungo kana chinodiwa sezvataurwa pamusoro hachigone kuisirwa mugovani vasingadi, kunyangwe zvine mamiriro kana kwenguva pfupi.
Kuisa zvimwe zvisungo kuburikidza nezvinyorwa zvekubatanidzwa, sarudzo yevagovani inofanira kupasiswa neMusangano Mukuru weVabati. Vagovani vanovhota vachipokana nezvisungo zvakadaro havagone kupihwa mhosva pasi pavo. Kusatevedzera zvisungo izvi zvakatsanangurwa muzvinyorwa zvekubatanidzwa zvinogona kukonzera mubairo wevagovani wekukuvadzwa.
1.3 Zvisungo Zvinobva muChibvumirano cheVagovani
Vagovani vanogonawo kupinda muchibvumirano chevanemasheya, icho chinoburitsa dzimwe kodzero nezvisungo pakati pavo. Chibvumirano ichi chinongosunga vagovani uye hachikanganisi mapato matatu. Kana mugovani akatadza kutevedzera chibvumirano, anogona kuve nemhosva yekukuvadza kunobva mukutyorwa uku pasi peChinyorwa 6:74 cheDutch Civil Code. Vagovani vanogona zvakare kuve nemhosva yezviito zvakatorwa pachinzvimbo chekambani kana zviito zvakadaro zvikatyora chibvumirano chevanemasheya. Chikwereti chakavakirwa pane 403 chirevo chinoita kuti mugovane pamwe uye akati wandei abhadhare zvikwereti zvemunhu wepamutemo. Nekudaro, kana kambani iine mugovani wega, chibvumirano chevagovani kazhinji hachifanirwe.
General Meeting uye Shareholder Resolutions
Musangano mukuru chinhu chepakati chekutonga kwekambani mumakambani echiDutch, kupa vagovani mukana wekuita sarudzo dzakakosha nezveramangwana rekambani. Panguva yemusangano mukuru, vagovanisi vanogona kuvhota pane zvakati wandei, kusanganisira kugadziridzwa kwezvinyorwa zvemubatanidzwa, kubvumidzwa kwemaakaundi epagore, uye kugadzwa kana kubviswa kwevatungamiriri. Dutch Civil Code inoda kuti dzimwe sarudzo dziitwe kuburikidza nechisarudzo chepamutemo, chinofanira kunyorwa zvakanaka uye kugamuchirwa nemusangano mukuru. Izvi zvakagadziriswa zvigadziriso zvakakosha pakuona pachena uye kutevedza zviri pamutemo mukati mekambani. Vagovani vane kodzero yekupa zvisungo uye kutora chikamu mukuita sarudzo, zvichiita kuti musangano mukuru uve foramu yakakosha yekushandisa kodzero dzevagovani uye nekupesvedzera kutungamira kwekambani. Kutevedzera maitiro akaiswa mubumbiro remutemo uye zvinyorwa zvemubatanidzwa zvinobatsira makambani kudzivirira kukakavara uye kuona kuti sarudzo dzese dziri pamutemo.
2. Mhosva yeMabasa Asiri Mutemo
Pamusoro pezvisungo zvakati, vagovani vanogona kuve nemhosva yekuita zvisiri pamutemo pasi peChinyorwa 6:162 cheDutch Civil Code. Vagovani vanofanirwa kuita zviri pamutemo kune vakweretesi, vanoisa mari, vatengesi, uye mamwe mapato echitatu. Vagovani vanogona kuve nemhosva pasi pemutemo wekutemerwa mhosva nekuita zvisina hanya. Kana mugoveri akaita chiito chisiri pamutemo, anogona kubatwa nemhosva.
Zviito zvisiri pamutemo zvinogona kusanganisira, semuenzaniso, kugovera purofiti kana zviri pachena kuti kambani haigone kuzadzisa zvisungo zvayo zvemukweretesi mushure. Vagovani vanogona kubatwa nemhosva kana vakagamuchira mubhadharo wegovidhi vachiziva kuti kambani yaisakwanisa kubhadhara zvikwereti zvayo mushure mekugovera. Mumamiriro ezvinhu akadaro, vagovani vanogona kuve nemhosva yekukuvadza kunoitwa nekambani kana vakweretesi vayo nekuda kwezviito zvavo. Zvakare, vagovanisi vanotarisirwa kuita hunyanzvi pakutengesa masheya. Kana mugovanisi akatengesa masheya kune mumwe munhu wechitatu uyo asingakwanise kuzadzisa zvisungo zvekambani, mugovani anogona kuve nemhosva yekutadza kufunga nezvezvido zvevakwereta, uye anogona kuve ane mhosva yekukuvadza kwakaitika.
Dare reDutch rinogona kuve nechekuita mukutarisa mhosva yezviito zvisiri pamutemo zvakaitwa nevanogovana.
3. Mutoro weVagadziri vePolisi
Chekupedzisira, vagovani vanogona kuunza zvikwereti kana vakaita sevagadziri vemitemo. Mumakambani echiDutch, ayo ari masangano epamutemo, bhodhi repamusoro rinotarisira manejimendi ezuva nezuva ekambani. Kana bhodhi riine nhengo dzakawanda, chikwereti chemubatanidzwa chinogona kusimuka kana mabasa asina kuitwa nemazvo. Kazhinji, vatungamiriri vanotungamira mashandiro ekambani zuva nezuva, kwete vagovani. Nekudaro, vagovani vanogona kuraira vatungamiriri kana izvi zvichibvumidzwa nezvinyorwa zvekubatanidzwa. Chisungo 2:239, ndima 4 yeDutch Civil Code inoti:
Zvinyorwa zvekubatanidzwa zvinogona kuda kuti bhodhi revatungamiriri vaite zvinoenderana nemirairo kubva kune rimwe sangano rekambani. Bhodhi rinofanirwa kutevedzera mirairo iyi kunze kwekunge ichipokana nezvido zvekambani.
Vagovani vanofanirwa kungopa mirairo yakajairwa uye havafanire kupindira mune zvakati zvinhu, sekuraira kudzingwa kwevashandi. Dzimwe nguva, mirairo kana masimba anogona kupihwa kwenguva yakati chete. Vagovani vanonyatso gadzirisa zviitiko zvezuva nezuva zvekambani vanotora chinzvimbo chevagadziri vemitemo uye vanobatwa sevatungamiriri. Nekuda kweizvozvo, vanogona kubatwa nemhosva yekukuvadza kunobva pazvirongwa zvavo, kusanganisira pasi pemitemo yemhosva yemukuru kana kambani ikabhuroka. Kuita zvisina kufanira kwemabasa ekutungamira kunogona kukonzera mhosva yekukuvadzwa. Pane mukana wepamusoro wevatungamiri kuti vatize mhosva pasi pemutemo weDutch, uye vatungamiri vega vanogona kupiwa mhosva yezviito zvavo. Vatungamiri vevatariri vanewo mabasa ekutarisa uye vanogona kutarisana nemhosva kana vakakundikana mumabasa avo. Izvo zvakakosha kuti vese vanobatanidzwa vaite zvinoenderana nekambani uye kutora matanho ekudzivirira kusatungamira zvakanaka kana kukanganisa. Izvi zvinotsigirwa neZvinyorwa 2:138, ndima 7, uye 2:248, ndima 7 yeDutch Civil Code:
Chero munhu akanyatso sarudza kana kubatanidza mutemo wekambani sekunge aive director anofananidzwa nemutungamiriri.
Chisungo 2:216, ndima 4 inosimbisazve kuti vanhu vanosarudza kana kubatanidza mutemo wekambani vakaenzana nevatungamiriri uye vanogona kupihwa mhosva.
Bankruptcy uye Liability
Kubhuroka kunogona kuve nemhedzisiro yakakomba kune vese vatungamiriri uye vagovani muNetherlands. Pasi pemutemo weDutch, kana kambani ikanzi haina mari, vatungamiriri nevanogovana vanogona kubatwa ivo pachavo nemhosva yezvikwereti zvekambani kana zvikaonekwa kuti vatadza kuita zvavanosungirwa kana kuita zvisizvo. Mune zvimwe zviitiko, mutemo unopa kuti vatungamiri nevagovani vanogona kubatwa nemhosva dzakawanda, zvichireva kuti munhu wega wega anogona kunge ane mhosva yezvikwereti zvekambani. Kuti udzivise kubatwa nemhosva, zvakakosha kuti vatungamiri nevagoveri vagogara vachiita zvakanakira kambani uye kutevedzera zvinodiwa nemutemo. Izvi zvinosanganisira kuzadzisa zvisungo zvavo pasi pemutemo weDutch uye nekuona kuti zviito zvavo hazvikuvadzi kambani kana vakweretesi vayo. Nekunzwisisa njodzi dzine chekuita nekubhuroka uye mutoro, mapato anogona kutora matanho ekuzvidzivirira kuti azvidzivirire ivo nekambani.
Kunzvenga Mhosva
Vatungamiri nevagovani vanogona kutora matanho akati wandei kuti vadzivise mhosva yemunhu pasi pemutemo weDutch. Dutch Civil Code inosimbisa kukosha kwekuzadzisa zvisungo zvese zviri pamutemo, sekuchengetedza marekodhi eakaunzi echokwadi, kuisa maakaundi egore nenguva, uye kuita sarudzo dzinoshanda zvakanyanya nekambani. Kuti vaderedzezve njodzi yekuva nemhosva, vatungamiri nevagoveri vanofanira kutsvaga rubatsiro rwemutemo pazvinenge zvichidiwa uye voona kuti vanyatsoziviswa nezvemabasa avo. Kuwana kuvharwa kweinishuwarenzi kwakakodzera kunogona kupawo imwe nhanho yekudzivirira. Nekuramba uchitevedzera bumbiro remutemo, kuita zviri pachena, uye kuisa pamberi pezvido zvekambani, vatungamiriri nevagovani vanogona kudzivirira mutoro uye kubatsira mukubudirira kwenguva refu kwekambani.
4. Mhedziso
Kazhinji, kambani inosungirwa kukuvadza kunobva pane zvayakaita, uye vatungamiriri vanogona kuve nemhosva mune dzimwe nyaya. Nekudaro, zvikwereti zvevagovani zvakare ibasa guru, sezvo vagovani vanogona kubatwa nemhosva yekukuvadza mune chaiwo mamiriro. Vagovani vanofanirwa kutevedzera zvisungo zvinobva mumutemo, zvinyorwa zvekubatanidzwa, uye zvibvumirano zvevagovani. Kutadza kutevedzera zvinogona kuguma nemhosva yekukuvadzwa.
Pamusoro pezvo, vagovani vanofanirwa kuita zviri pamutemo. Kuita kusiri pamutemo kunogona kutungamirira kune vane mashareri mutoro. Vagovani vanogona kuve nemhosva kana vakavandudza chinzvimbo chavo zvisizvo zvichienzaniswa nevamwe vakweretesi vasati vabhuroka. Chekupedzisira, vagovani vanofanirwa kuita mukati mebasa ravo uye kudzivirira kutora dhairekitori mabasa. Vagovani vanotungamira zviitiko zvezuva nezuva zvekambani vanogona kubatwa nemhosva pasi pezvisungo zvevatungamiriri. Zvinokurudzirwa kuti vanogovana vazive nezvenjodzi idzi kuti vadzivise mhosva.
udza mashoko
Kana uine mibvunzo kana zvakataurwa mushure mekuverenga chinyorwa ichi, tapota taura naVaRuby van Kersbergen, gweta pa Law & More Via [email inodzivirirwa], kana VaTom Meevis, gweta pa Law & More Via [email inodzivirirwa], kana kufonera +31 (0)40-3690680.
[1] ECLI: NL: HR: 1955: AG2033 (Forumbank).
[2] ECLI: NL: HR: 2015: 522 (Hollandse Glascentrale Beheer BV).