ziviso
Muna 2023, 225,000 vanhu vechiDutch vane makore gumi nemashanu kana kupfuura vakabatwa nekunyengerera. Izvi zvaisanganisira vakadzi 15 uye 137,000 varume. Kazhinji, nyajambwa anoziva anoteera, semuenzaniso, waaimbova shamwari yake, waanozivana naye, nhengo yemhuri, waunoshanda naye, kana shamwari. At mutemo & Zvizhinji, tinonzwisisa kukosha kwazvakaita kupindira nekukurumidza uye zvine mutsindo, ungave uri nyajambwa kana kupomerwa mhosva yekunyangira. Iyi blog ichakurukura chaizvo izvo zvinosanganisirwa nekunyerekedza, matanho emutemo anogoneka, uye kuti tingakutsigira sei.
Chii chinonzi stalking?
Kunyahwaira (stalking) zvinoreva kushungurudza munhu kakawanda nenzira inokonzeresa kutya kana kushungurudzika. Ipo kunyangira kwaiwanzoitika panyama, sekumirira mumugwagwa, nhasi tiri kuona kuwedzera kwekutsvaga pamhepo. Izvi zvinogona kusanganisira mameseji ekutyisidzira, kudzokororwa kufona, kuedza kubaya maakaundi enhau dzemagariro, kana kuparadzira nhema nezvemunhu akabatwa nemhuri yake. Zvakakosha kutora maitiro aya zvakadzama uye kutora matanho. Usamirire nguva yakareba kuti utore matanho emutemo – kana ukakurumidza kuita chimwe chinhu, ndipo patinokurumidza kukubatsira.
Mafomu ekunyangira
Kuvhiya kunogona kutora nzira dzakasiyana. Heano maitiro anonyanya kuzivikanwa:
- Kuronda muviri: Anonyangira anotevera nyajambwa mumugwagwa achienda kubasa, kuchikoro, kana kumwewo nzvimbo.
- Kukurukurirana: Izvi zvinogona kubva pakudzokorora kufona, kutumira mameseji, uye kutumira mae-mail kusvika pakusiya mameseji pasocial media.
- Kuongorora: Iyo stalker inoramba ichitarisa munhu akabatwa, pamwe achishandisa tekinoroji yakaita seGPS trackers kana makamera akavanzika.
- Kushungurudza: Kutyisidzirwa kana mamwe maitiro ehukasha kuisa kutya.
Stalking chekilist
Mibvunzo yakawanda yakapindurwa kuti “hongu,” ndipo panonyanya kutsvanzvadzira ndeichi:
- Kuvhima kwave kuitika kweanopfuura mavhiki maviri?
- Ko anonyangira anodyara nguva yakawanda, simba, uye mari here?
- Anonyangira anotevera nyajambwa kunzvimbo dzakasiyana-siyana dzakadai sebasa, chikoro, kana kumba here?
- Ko iye stalker akaedza kubata munhu akabatwa nenzira dzakasiyana (foni, email, social media)?
- Ko iye nyakunyangira akatumira zvipo zvisingadiwi kana mapasuru kune akabatwa?
- Ko iye nyakunyangira akashandisa ruzivo rwemunhu wacho kuvatyisidzira kana kuvakuvadza here?
- Ko iye nyakunyangira neakabatwa ane hukama hwepedyo here?
- Munhu anonyangira akamboshandisa mhirizhonga here?
- Ko iye nyakunyangira aratidza kuti ari pamagumo enjere dzake here?
- Ko iye nyakunyangira akatyisidzira kuuraya kana kuzviuraya here?
- Ko anonyangira anoratidza kutsamwa kukuru here?
- Munyai akaparadza zvinhu zvomunhu wacho here?
- Munhu akabatwa ari kutya munhu anonyangira nemaitiro ake?
- Munyai akambosungwa here kana kubatwa nemhosva yekunyangira kana mhosva dzine chekuita?
Kunyangira mukuita: vakakuvara
Kune vakabatwa, kunyangira kunogona kutungamira mukunetseka mupfungwa uye mupfungwa. At Law & More, tinonzwisisa kuti kuchengeteka kwako uye rugare rwepfungwa ndizvo zvinokosha. Zvinowanzoitika zvinosanganisira:
- Kutya uye kusachengeteka: Vanotambudzwa vanonzwa vachitariswa nguva dzose, izvo zvinogona kukanganisa hupenyu hwavo hwezuva nezuva.
- Kusasangana kwevanhu panzvimbo imwe: Vanyajambwa vanowanzoganhurira kurukurirano dzavo dzokushamwaridzana nokuda kwokutya kunetsana.
- Nzira dzepamutemo: Zvakakosha kumhan’ara kumapurisa nekukasika uye kuunganidza humbowo.
- Matanho ekudzivirira: Isu tinokwanisa kunyorera kudzoreredzwa kana kusabatika-odha kuitira kuchengetedza stalker kure.
Mazano ekubata ne stalking:
- Unganidza humbowo: tora zvese zviito, asi chaizvo zvese chiito, nevhidhiyo kamera uye nyora zvese pasi. Rekodha zvese zvidiki zvine zuva nenguva. Rekodha hurukuro, tora zvidzitiro zvemeseji;
- Iva akajeka kune vari pedyo newe pamusoro pezviri kuitika;
- Bata gweta;
- Bata mapurisa;
- Bata zvakanaka neanotsika. Kana ari stalker ari munhu waunozivana naye, vazivise chaizvo zvaunoda, kunyanya zvausingade. Pamusoro pezvo, zvakakosha kuti usambobvuma chero zvikumbiro kana zvinodiwa kubva kune stalker.
Kubatsira kwatingaita
Kambani yedu yezvemitemo inopa rutsigiro rwakakwana kune vakabatwa nenjodzi. Tinokubatsira ne:
- Kuunganidza humbowo: humbowo uhwu hunowanzo kupihwa zvichibva pane zvinyorwa uye Whatsapp mameseji anotumirwa, nhoroondo dzekufona marekodhi, zvirevo zvezvapupu zvekuti munhu anofungidzira ave ari mune imwe nzvimbo kakawanda, uye kamera kamera;
- Kuendesa mapepa kumapurisa;
- Kunyorera matanho ekudzivirira, senge chirairo chekudzora kana kudzorwa;
- Kumiririrwa mudare kuti udzivirire nyaya yako zvine simba.
Magweta edu anokutungamira padanho rega rega, kubva pakuunganidza humbowo kusvika pakudzivirira nyaya yako mudare.
Kunyangira mukuita: vanofungidzirwa
Kupomerwa mhosva yekutsvanzvadzira kunogona kuve nemhedzisiro inosvika kure yemutemo uye yako pachako. Nzira yacho inowanzoenda sezvinotevera:
- Report uye kuongorora: Zvichitevera mushumo, mapurisa achatanga kuferefeta, izvo zvingangosanganisira kukubvunzurudza uye kuunganidza umboo pamusoro pako;
- Zviyero zvenguva pfupi: Mapurisa kana muchuchisi anogona kuisa matanho echinguvana, senge gwaro rekurambidza, panguva yekuferefeta.
- Muedzo: Nyaya iyi inogona kuendeswa kumatare edzimhosva kana paine humbowo hwakakwana. Une kodzero yekutongwa zvakanaka, uye tinogona kukudzivirira pamhosva yauri kupomerwa;
- Chirango: Kana akawanikwa aine mhosva, chirango chinogona kubva pafaindi kuenda kujeri kana kusungirwa kupa zano repfungwa.
Chinhu chakakosha pakuvhima ndechekuti zvinotora zvinopfuura chirevo kuti utongwe. Nokudaro, panofanira kuva neuchapupu hwakawanda. Muchuchisi anofanira kuratidza kuti uyo ari kupomerwa akakanganisa kuvanzika kwemunhu anenge abatwa achimanikidza munhu kuita chimwe chinhu, kurega kuita chimwe chinhu, kutsungirira chimwe chinhu, kana kuisa kutya.
Tingabatsira sei nekudzivirira
Kana uchipomerwa mhosva yekunyengerera, zvakakosha kuti utsvage mumiriri wemutemo. Kambani yedu yemutemo inonzwisisa kuti nyaya dzese dzakasiyana uye inopa yakasimba uye nyanzvi yekudzivirira. Isu tinoona kuti kodzero dzako dzakachengetedzwa uye iwe unogamuchira kutongwa kwakanaka.
- Kuongororwa kweuchapupu: Tinonyatsoongorora umboo kuti tione kana mhosva dzacho dzakarurama.
- Kudzivirirwa kwemutemo: Isu tinoita shuwa kuti kodzero dzako dzakachengetedzwa uye kuti iwe unowana kutongwa kwakanaka.
- Nhungamiro yakasarudzika: magweta edu anokutungamira nhanho nhanho kuburikidza nemaitiro emutemo kuti iwe uzive chaizvo zvekutarisira uye kuti tingakubatsira sei kuti uwane mhedzisiro yakanaka.
Legal framework stalking
Kunyangira, mumashoko emutemo, kunonzi kunyangira. Zvinoenderana neSection 285b yeCriminal Code, kunyangira, muchidimbu, "kupinda zvine hurongwa uye nemaune kwekuvanzika kwemumwe munhu," zvichiita kuti munhu iyeye anzwe kusagadzikana kana kusachengeteka.
Hunhu hwakarongeka
Kuti usangane netsanangudzo yemhosva, kunyangira kunofanirwawo kuve kwakarongeka. Izvi zvinoreva kuti nhare imwe chete haigone kunzi ndeyekunyangira. Nekudaro, kana paine musanganiswa wemafambiro akasiyana, sekutumira mameseji anodzokororwa uye nekutevera mumwe munhu mumuviri, zvinogona kunzi kunyangira. Mhedzisiro apa iri padanho rekusimba, nguva, uye kuwanda kwemaitiro.
Dare Repamusorosoro rinotarisa zvinhu zvakati wandei parinoongorora kana kurongeka kuripo:
- Chimiro, nguva, frequency, uye kusimba: Kangani uye zvakadii maitiro acho?
- Mamiriro nemigumisiro: Muitiro wacho wakaitika mumamiriroi ezvinhu, uye chii chakanga chiri tapuro kumunyajambwa?
Muna Kukadzi 2021, dare remuRotterdam rakafunga kuregedza mupomerwi wekutsvangadzira nekuti kurongeka kwehunhu hwacho kwaive kushomeka. Mupomerwi anga angobata mutongi katatu kweanopfuura gore. Kune anopomerwa mhosva, saka, zvinogona kuve zvakakosha kuti ubatanidze gweta rinogona kuratidza kuti hapana kurongeka kana kudzokororwa maitiro.
Mucherechedzo weziso
Mazwi akati wandei anoshandiswa muPenal Code kuratidza kuti mutadzi anofanira kunge aine chinangwa chezviito zvake. Rimwe izwi rakadaro ndere 'chinangwa'. Kuronga kunosanganisira kumanikidza mumwe munhu “kuita chimwe chinhu, kwete kuita kana kushivirira chimwe chinhu kana kuti kupinza kutya.”
Zvisinei, hazvidi kuti munhu anenge abatwa nemhosva aite kana kuti atadze kuita chimwe chinhu nokuda kwezviito zvomuiti wacho. Nyaya yacho ine chokuita nevavariro yomutadzi, iyo inowanzova yakaoma kuratidza. Mutemo unotaura kuti maitiro anofanirwa kuve akakodzera kumutsa manzwiro emunhu anenge abatwa.
mhedziso
Kunyangira imhosva huru ine mibairo inosvika kure kune ari kubatwa nemhosva. Zvakakosha kuti vanobatwa vazive kodzero dzavo uye vatore matanho emutemo kuti vave nechokwadi chekuchengeteka kwavo. Kune vanofungirwa, zvakakosha kutsvaga rubatsiro rwemutemo kuti vaone kubatwa kwakanaka.
Kufemu yedu yezvemitemo, tinonzwisisa kuomarara kwenyaya dzekunyengerera uye tinopa rutsigiro rwemutemo kune vese vakabatwa nevanopomerwa. Magweta edu ane ruzivo akagadzirira kukubatsira nemazano ehunyanzvi uye kumiririrwa kwemutemo kunoshanda.